Advies: verbeter militaire samenwerking voor veilige EU

dinsdag, 08 september 2020 14:08
Advies: verbeter militaire samenwerking voor veilige EU

Nederland dient snel te investeren in Defensie, er moet een langetermijnvisie ontwikkeld worden als het gaat om het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB) van de Europese Unie en er moet meer personeel komen dat zich voor het GVDB inzet. Dat zijn de uitkomsten van het rapport dat het ministerie van Buitenlandse Zaken onlangs heeft gepubliceerd. Kortom, in een notendop: werk aan de winkel voor een militair veiliger Europa!

Ontwrichting rondom EU
Het afgelopen decennium kenmerkte zich door tal van ontwikkelingen die de Europese veiligheid bedreigen. De instabiliteit van Europese buurregio’s spelen daarin een grote rol. In het Midden-Oosten en Noord-Afrika zorgen onder andere de gewapende conflicten in Libië en Syrië voor ontwrichting. Daarnaast is de EU betrokken bij conflicten in de Hoorn van Afrika en de Sahel. De instabiliteit van deze regio’s leidt al jaren tot grote migratiestromen richting Europees grondgebied. Ook het toegenomen aantal terreuraanslagen in de EU en de wederopstanding van Islamitische Staat dragen verder bij aan een zorgwekkende veiligheidscontext. Daarnaast nemen de spanningen in de oostelijke buurregio toe; Rusland manifesteert zich steeds vaker als agressor en destabiliserende factor (onder meer door cyberaanvallen en politieke inmenging in verschillende landen). Maar ook spanningen dichter bij huis (bijvoorbeeld Brexit) en verder weg (bijvoorbeeld China’s assertieve politiek-economische uitbreidingen) veroorzaken onrust binnen de EU. Al deze factoren tezamen zorgden ervoor dat het beleidsterrein GVDB een hoge vlucht heeft genomen: vragen rondom de Europese veiligheidsstructuur zijn nu urgenter dan ooit.

Wat wil Nederland?
Om te evalueren wat het Nederlandse beleid was ten aanzien van het GVDB heeft de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) van het ministerie van BuZa een tweedelig onderzoeksrapport gepubliceerd; Pragmatisme voorbij en De kloof gedicht. De centrale vraag in het onderzoek is dan ook: ‘Wat wilde Nederland bereiken ten aanzien van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB), hoe heeft Nederland dat geprobeerd te bereiken en wat is daarvan op Europees niveau terechtgekomen?’ Het IOB sluit het lijvige rapport af met diverse aanbevelingen voor het kabinet, de betrokken ministeries en de Tweede Kamer.

Militaire capaciteit
Hoe moet de EU in de toekomst militair opereren? Gaan de EU en de NAVO op een andere manier samenwerken? Wie gaat de EU-missies opzetten en aansturen? Op deze en tal van soortgelijke vragen heeft Nederland nog geen (helder) antwoord geformuleerd. Als deze kernvragen onbeantwoord blijven, kan Nederland geen beleid maken op dit terrein en wordt structurele (militaire) samenwerking steeds vooruitgeschoven. Het IOB beveelt dan ook nadrukkelijk aan: maak duidelijk wat de EU op het gebied van Defensie en veiligheid wil (ook in relatie tot de NAVO). Zorg dat die discussie nú wordt gevoerd in de Tweede Kamer; dit is namelijk te belangrijk om te laten liggen. Maak tevens concreet wat de militaire capaciteit moet zijn (manschappen, materieel en techniek) en leg vast wanneer doelstellingen behaald dienen te zijn.

Prioriteiten
Om op strategisch niveau beleid te kunnen maken en de snelle ontwikkelingen op het GVDB-terrein te kunnen blijven volgen, is voldoende kennis, expertise en personele bezetting (op de betrokken ministeries) nodig. Daar schort het nu aan. Het IOD adviseert daarom dat er geïnvesteerd moet worden in personele capaciteit en het vergroten van specialistische kennis. Daarnaast dient er op hoog niveau structureel discussie plaats te vinden over defensie- en veiligheidsvraagstukken. Het GVDB dient zowel in Den Haag als in Brussel prioriteit te krijgen.

Enthousiast ontvangen
Nederland heeft tot dusverre belangrijke initiatieven getoond op internationaal niveau. Zo was Nederland bijvoorbeeld betrokken bij de oprichting van het MPCC (Militair Plannings- en Uitvoeringsvermogen; een nieuwe instantie voor het plannen en aansturen van militaire operaties) en bij PESCO (Permanent Gestructureerde Samenwerking). Deze initiatieven zijn door andere EU-lidstaten met enthousiasme ontvangen. Nederland heeft hier echter weinig vervolg aan gegeven en lijkt de leidende rol te laten vieren. Het IOB betreurt dat – zonder constante politieke druk zullen de veelbelovende projecten piepend tot stilstand komen. Het dringende advies: houd die voortrekkersrol vast en blijf druk uitoefenen om de initiatieven tot een succes te maken. Daar profiteert uiteindelijk de gehele EU van.

Europese veiligheid
Het rapport is onlangs aangeboden aan minister van Defensie Ank Bijleveld. Bijleveld: ‘Ik ben het met de IOB eens dat de veiligheid van Europa onder druk staat door nieuwe dreigingen en ingrijpende geopolitieke verschuivingen. Het coronavirus verhoogt die druk alleen maar. Europa en dus ook Nederland moeten dus meer verantwoordelijkheid nemen voor hun veiligheid.’

Het kabinet zal op een later moment uitgebreid op het rapport reageren. Tevens zal het nog in de Tweede Kamer ter tafel komen.

Het volledige rapport (2-delig) kan hier gedownload en gelezen worden.


Getagged onder EU    defensie    BuZa   
Log in om reacties te plaatsen
Inloggen Registreren

LOGIN MET UW ACCOUNTGEGEVENS

Gebruikersnaam
Wachtwoord

VBM op Twitter

Stel een vraag

help

 

Sitevizier

Sitevizier is de online nieuwsbrief van de VBM. U kunt zich hier aanmelden.

Deze site maakt gebruik van functionele en analytische cookies.

Ik begrijp het

De Vakbond voor Burger en Militair defensiepersoneel VBM

De VBM is er voor:

Defensiemedewerkers

Burgers

MILITAIREN

BURGERS

Reservisten

Postactieven & Veteranen

RESERVISTEN

PA & VETERANEN

Contact

VBM

Bezoekadres: Ametisthorst 20, Den Haag
Postadres: Postbus 93037, 2509 AA Den Haag
Tel. 070-3155111

Voor uitgebreide contactinformatie kijk hier >>>

Ga snel naar:

BBTV Sitevizier
Helpdesk Lid worden