• Belastingservice VBM

‘Perspectiefnota pensioenen’ geen wenkend perspectief

woensdag, 17 augustus 2016 14:20
‘Perspectiefnota pensioenen’ geen wenkend perspectief

Het is lastig om door een nieuwe pensioenwet de nadelen van het huidige systeem op te heffen (zo dat al mogelijk is). Daarom komt staatssecretaris Klijnsma op 8 juli 2016 met een globale ‘Perspectiefnota’. Te verwachten invoering van het nieuwe systeem: 2020. Of later natuurlijk ...

In Nederland zijn er minimaal 222 pensioenfondsen. Dat zijn de fondsen die zijn aangesloten bij de Pensioenfederatie. Die hebben allemaal hun eigen pensioenregeling(en). Sommige fondsen presteren ‘goed’: hun dekkingsgraad geeft aan dat zij de toegezegde pensioen kunnen uitbetalen (tot zeker 60 jaar na nu) en dat zij hun pensioenen kunnen aanpassen aan de toekomstige loon- of prijsstijgingen.
Voor andere fondsen – niet de kleinste, zoals het ABP en PFZW – geldt dat laatste niet. Terwijl de pensioengerechtigden die hun pensioen van deze fondsen ontvangen altijd in de veronderstelling hebben geleefd dat hun koopkracht op peil zou blijven. Omdat deze fondsen de pensioenen niet meer kunnen aanpassen aan de gestegen kosten van levensonderhoud, leveren met name de gepensioneerden in.
Dat is niet de belangrijkste reden voor het kabinet om te komen met een nieuwe pensioenwet. Het speelt wel een rol dat grote pensioenfondsen de verwachtingen niet waar kunnen maken. Voor het kabinet is de oorzaak daarvan in feite een zegen. Dat pensioenfondsen hun pensioenen niet kunnen aanpassen aan de gestegen kosten (anders gezegd: niet kunnen indexeren) ligt immers vooral aan de lage rente. Die is op dit moment voor sommige leningen zelfs negatief: de uitlener (vaak pensioenfondsen) legt er geld op toe. De lener (vaak de Nederlandse staat) krijgt dus meer geld dan hij terug hoeft te betalen. Hij heeft geen rentelasten. Illustratie: in 2016 betaalt Nederland zo’n 7,8 miljard rente over (oude) staatsleningen (inderdaad: meer dan dat er aan Defensie wordt uitgegeven). Maar als de rente zo laag blijft als nu, zal dat bedrag de komende jaren flink minder worden.

Waarom moet de huidige systematiek veranderen?
Belangrijkste probleem: de meeste pensioenregelingen steunen op de voordelen van collectiviteit en solidariteit. Het grote voordeel van collectiviteit: per deelnemer (dat bent u) ben je weinig geld kwijt aan het uitvoeren van alles wat er bij het opbouwen van het fondsvermogen en bij correcte uitkering van de pensioenbedragen komt kijken. Kortom: de uitvoeringskosten zijn laag. Het grote voordeel van solidariteit: de pensioenuitkering is levenslang. Dat komt omdat pensioenfondsen kunnen rekenen met een gemiddelde uitkeringsperiode.
De meeste Nederlandse pensioenfondsen gaan uit van werknemers die gedurende hun hele werkzame leven bij dezelfde werkgever (bijvoorbeeld het ministerie van Defensie) of in dezelfde sector (bijvoorbeeld de overheid) werken. Maar dat is niet zo (zegt men). Want: er zijn intussen al bijna een miljoen zelfstandigen op de arbeidsmarkt en je werkt tegenwoordig niet meer je hele leven bij delfde ‘baas’ en meestal ook niet in dezelfde sector.

Dat zet de solidariteit onder druk. Waarom?
Omdat je dan gedurende je leven soms wel en soms niet verplicht deelneemt aan een pensioenfonds. Neem een militair met een technische specialisme. Hij/zij werkt eerst 7 jaar bij de krijgsmacht en bouwt pensioen op bij het ABP. Vervolgens werkt deze militair een paar jaar bij een internationaal bedrijf. Het geld komt met bakken binnen, maar er is geen pensioenopbouw. De (ex-)militair wil daarna wat vaker bij huis blijven en begint voor zichzelf. Maar als hij tegen de 50 loopt, kan hij weer aan de slag als burger bij een ziekenhuis. Daar bouwt hij weer (verplicht) pensioen op.

Nou zult u als lezer zeggen, wat is dan het probleem?
De werknemer uit ons voorbeeld kan zijn ABP-pensioen niet afkopen (bedrag is te hoog) en elders onderbrengen. Maar hij kan het pensioen ook niet overdragen naar een ander pensioenfonds. En eigenlijk heeft hij te veel pensioenpremie betaald aan het ABP.
Waarom?
Omdat het ABP een doorsneepremie berekent. Iedereen, jong en oud, betaalt bij het ABP dezelfde premie. Maar de premie die een jongere inlegt, krijgt veel meer tijd om in waarde te vermeerderen dan de premie die iemand van boven de 50 inlegt. Dus, zo klinkt het, betalen jongeren te veel premie en ouderen te weinig.
De (ex-)militair in het voorbeeld profiteert daar weer van door op latere leeftijd weer over te stappen naar een werkgever met een verplicht pensioenfonds. Maar niet iedereen die in zijn jonge jaren heeft ingelegd in een pensioenfonds, krijgt die kans.
Er is nog een probleem dat de solidariteit onder druk zet.
Want het is een feit dat laag opgeleide werknemers minder lang leven dan hoogopgeleiden. Dus, zo luidt de kritiek, komt in hun geval de solidariteit van één kant. Zij genieten gemiddeld korter van hun pensioenuitkering dan hoogopgeleiden. Daarmee subsidiëren zij de uitkering van de hoger opgeleiden en beter betaalde gepensioneerden.

Commentaar VBM:
Ook de leden van de VBM werken tegenwoordig meestal niet hun hele leven bij dezelfde ‘baas’. Maar er is wel een groot verschil. Militairen werken doorgaans niet meer hun hele werkzame leven als militair bij de krijgsmacht. Dat is nu eenmaal een gevolg van het flexibele personeelssysteem (FPS). Maar veel oud-militairen blijven wel in de overheidssector werken. Uit cijfers van Binnenlandse Zaken blijkt dat ambtenaren in grote meerderheid bij delfde werkgever blijven of bij de overheid blijven werken. Dat geldt ook voor burger-ambtenaren bij Defensie. Daarom ondervinden overheidswerknemers nauwelijks de nadelen van het huidige systeem. Wat zij als jonge ambtenaar te veel betalen door de ‘doorsneepremie’, betalen ze als oudere ambtenaar te weinig. Van onevenwichtigheid is dan geen sprake.

Wat wil het kabinet?
In de Perspectiefnota Toekomst Pensioenstelsel van 8 juli 2016 schrijft staatssecretaris Klijnsma dat het kabinet een stelsel wil dat beter aansluit bij de arbeidsmarkt met behoud van de voordelen van ‘collectiviteit en solidariteit’.
Daarom zet Klijnsma 4 ‘hooflijnen’ uit. Ze wil
1. Een toereikend pensioen voor alle werkenden (inclusief zzp’ers en zelfstandigen)
2. De doorsneesystematiek afschaffen
3. Nieuwe pensioenovereenkomsten mogelijk maken
4. Ruimte bieden voor keuzevrijheid en maatwerk
Vervolgens maakt het kabinet alleen bij punt 2 een concrete keuze en heeft het bij punt 3 een ‘voorkeur’ voor 2 varianten. Wie daarin geïnteresseerd is kan op de VBM website de Perspectiefnota erop naslaan.
Wat punt 2 betreft: de doorsneesystematiek in de premieberekening moet verdwijnen, vindt het kabinet. Dat is mogelijk door toch voor iedereen dezelfde premie te berekenen (in percentage van het inkomen) maar de pensioenopbouw aan te passen aan de leeftijd. Iemand die jong is, bouwt in dat systeem meer pensioen op (op jaarbasis) dan iemand die ouder is. Dat is een systeem van ‘degressieve opbouw’. Uiteindelijk zou dat net zo veel pensioen moeten opleveren als in het huidige systeem. Het kabinet wil dit fiscaal ‘faciliteren’. Dat zal ook moeten gebeuren bij het integreren in het nieuwe systeem van de bestaande pensioenaanspraken van iedereen die bezig is om pensioen op te bouwen.

De brief aan de Tweede Kamer over de Perspectiefnota vindt u HIER.

De Perspectiefnota Toekomts Pensioenstelsel vindt u HIER.

De Sociaal Economische Raad (SER) heeft één van de varianten voor een nieuw pensioencontract laten onderzoeken. Die studie vindt u HIER. Het kabinet vindt dit ëën van de twee aantrekkelijke varianten.


Getagged onder doorsneepremie    pensioencontract    pensioen    pensioenfonds   
Log in om reacties te plaatsen
Inloggen Registreren

LOGIN MET UW ACCOUNTGEGEVENS

Gebruikersnaam
Wachtwoord

Stel een vraag

help

 

Sitevizier

Sitevizier is de online nieuwsbrief van de VBM. U kunt zich hier aanmelden.

Deze site maakt gebruik van functionele en analytische cookies.

Ik begrijp het

De Vakbond voor Burger en Militair defensiepersoneel VBM

De VBM is er voor:

Defensiemedewerkers

Burgers

MILITAIREN

BURGERS

Reservisten

Postactieven & Veteranen

RESERVISTEN

PA & VETERANEN

Contact

VBM

Bezoekadres: Ametisthorst 20, Den Haag
Postadres: Postbus 93037, 2509 AA Den Haag
Tel. 070-3155111

Voor uitgebreide contactinformatie kijk hier >>>

Ga snel naar:

BBTV Sitevizier
Helpdesk Lid worden