Word lid
De VBM constateert dat in het op 30 januari gepresenteerde coalitieakkoord ‘Aan de slag, bouwen aan een beter Nederland’, de noodzakelijke stappen worden gezet op het gebied van Defensie en internationale veiligheid. De coalitie van D66, VVD en CDA schaalt de defensie-uitgaven op en voldoet daarmee (vanaf 2035) ook aan de NAVO-norm van 3,5% van het bbp. Dit betekent (een groeipad naar) een structurele investering van 19,3 miljard euro in 2035. Om voor de lange termijn zekerheid te creëren, wil de coalitie bovendien de 3,5%-norm wettelijk vastleggen.
Er worden duidelijke stappen vooruit gezet: de coalitie wil bouwen aan een schaalbare krijgsmacht van minimaal 122.000 mensen. Het dienjaar wordt fors opgeschaald, de operationele capaciteit van de MIVD wordt vergroot en cybercapaciteiten – zowel defensief als offensief – worden uitgebreid en beter gecoördineerd. Ook zullen de bescherming van vitale infrastructuur op de Noordzee en de verdediging van het Caribisch deel van het Koninkrijk worden versterkt. Tevens wordt er een defensie-innovatieautoriteit opgericht naar het voorbeeld van het Amerikaanse DARPA. Lelystad Airport wordt in gebruik genomen als luchtmachtbasis voor Defensie en voor civiel medegebruik.
Veel bruggen, tunnels, spoorwegen en sluizen naderen het einde van hun levensduur. Deze onderhoudsopgave zal de komende jaren voorrang krijgen in het toebedelen van beschikbare middelen, waarbij de strategische kansen van dual-use met Defensie worden benut.
Om voorbereid te zijn op de oorlogen van morgen moet daarnaast ook de defensie-industrie de ruimte krijgen om te groeien.
De coalitie staat – zo lezen we in het akkoord – constructief tegenover het versterken van een Europese nucleaire afschrikking. Voor strategische capaciteiten die voor individuele landen te kostbaar zijn, wil men inzetten op gezamenlijke aanschaf in gebruikerspoules.
De VBM plaatst wel een kanttekening bij de wens van de coalitie om de Wet op de Defensiegereedheid ‘zo snel mogelijk’ te willen invoeren. Defensie heeft ruimte nodig om personeel te kunnen huisvesten en om te kunnen oefenen. Echter, naar aanleiding van het wetsvoorstel heeft de VBM in juni 2025 zijn zorgen geuit over de rechtszekerheid, de gevolgen voor defensiepersoneel en de onduidelijkheid in de wetstekst, die erop gericht lijkt te zijn de bestaande wetgeving te willen omzeilen.
Om de investeringen in Defensie te kunnen betalen wordt een vrijheidsbijdrage ingevoerd voor burgers en bedrijven. Daarnaast zit er een aantal bezuinigingen in het coalitieakkoord. Zo wil de coalitie de AOW-leeftijd vanaf 2033 weer volledig koppelen aan de levensverwachting en wordt de WW-uitkering verkort naar één jaar. In dat jaar wordt de uitkering overigens wel hoger.
De tekst van het coalitieakkoord vindt u hier.
